Ministerstwo Informacji i Propagandy

Ministerstwo funkcjonowało w latach 1945-1947. Podobnie jak RIiP zajmowało się działalnością informacyjną i propagandową z ramienia rządu, w którym decydującą siłę polityczną stanowili komuniści. MIiP, obok kanałów partyjnych i mundurowych, stanowiło narzędzie społeczno-politycznego wpływu na społeczeństwo. 

MIiP składało się z wydziałów administracyjnych oraz zajmujących się informacją i propagandą.
W orbicie wpływów znajdowały się prasa, radio, kinematografia, druki, świetlice i domy kultury. Przesłanie kierowano do tzw. mas, jak i do osób indywidualnych, oraz w kierunku zagranicznym.

Na mocy rozporządzenia Ministra Informacji i Propagandy z dnia 1 marca 1945 roku tworzono agendy terenowe MIiP - urzędy wojewódzkie, oddziały powiatowe i miejskie. Jak dowiódł Andrzej Krawczyk, w MIiP występowała znacząca fluktuacja kadr, która wynikała m.in. z niskich zarobków. Finansowa nieatrakcyjność angażu powodowała, iż do pracy trafiali ludzie o zróżnicowanym wykształceniu, kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym. Najważniejszym wydarzeniem politycznym w kraju, które MIiP zabezpieczało pod kątem informacyjno-propagandowym było referendum z 30 czerwca 1946 roku. Polacy mieli w nim wyrazić swoją wolę, której w rzeczywistości nie chciano słuchać, względem Ziem Zachodnich i Północnych, zniesienia Senatu oraz reform gospodarczych (reforma rolna, nacjonalizacja części gospodarki). Mimo propagandowego i siłowego nacisku komunistów na społeczeństwo, władze musiały sfałszować wyniki głosowania. Ustrój nie posiadał bowiem licznych zwolenników. Z kolei wybory parlamentarne z 19 stycznia 1947 roku, również sfałszowane przez komunistów, wspierały działania propagandowe prowadzone przede wszystkim przez partie polityczne - Polską Partię Robotniczą, Polską Partię Socjalistyczną, Stronnictwo Ludowe i Stronnictwo Demokratyczne. MIiP marginalizowano już w tym czasie. Zniesiono je na podstawie dekretu Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1947 roku o zniesieniu urzędu Ministra Informacji i Propagandy oraz urzędów informacji i propagandy. Poszczególne kompetencje zniesionego MIiP przydzielono Prezesowi Rady Ministrów oraz Ministrowi Kultury i Sztuki. Dalszą propagandę reżimu przejęła w rzeczywistości rządząca krajem PPR. 

Stefan Matuszewski

urodził się w 1905 roku w mazowieckim Giżynie, w rodzinie chłopskiej. Swoje dorosłe życie związał początkowo z Kościołem katolickim. Ukończył Wydział Teologiczny Uniwersytetu Warszawskiego. Po przyjęciu święcenia prezbiteratu, w latach 1931-1937, posługiwał w kilku parafiach jako wikariusz
a zarazem prefekt (katechizacja). Następnie wystąpił ze stanu duchownego
i zaangażował się w działalność społeczno-polityczną w ramach Polskiej Partii Socjalistycznej. II wojnę światową spędził w ZSRR. Do Polski "lubelskiej" powrócił wraz z 1. Armią Wojska Polskiego, powstałego w ZSRR. Pełnił w niej funkcję oficera politycznego. W Resorcie Informacji i Propagandy PKWN objął stanowisko zastępcy kierownika Resortu, dr. Stefana Jędrychowskiego. Od 31 grudnia 1944 do 6 września 1946 roku sprawował urząd Ministra Informacji i Propagandy. W dalszych latach pełnił szereg istotnych funkcji państwowych, społecznych i partyjnych w PPS (do XII 1948) i PZPR. Wykładał filozofię w UW. Zmarł i został pochowany w Warszawie w 1985 roku.   

prof. dr hab. Feliks Widy-Wirski

urodził się w 1907 roku we Lwowie. Ukończył gimnazja w Grudziądzu i Brodnicy. W 1931 roku ukończył Wydział Lekarski Uniwersytetu Poznańskiego; został lekarzem o specjalizacji w ginekologii. Do II wojny światowej pracował w lecznictwie ubezpieczeniowym, w szpitalu oraz jako asystent w UP. Udzielał się w organizacjach lewicowych. W szeregach Wojska Polskiego walczył podczas wojny obronnej we wrześniu 1939 roku. Okupację spędził w Warszawie, gdzie pracował jako lekarz. Jednocześnie, wraz z żoną, ukrywał Żydów przed Niemcami. W 1992 roku małżeństwo otrzymało tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. W szeregach Armii Krajowej wziął udział w powstaniu warszawskim. W latach 1945-1946 był wicewojewodą a następnie wojewodą poznańskim. Od września 1946 do kwietnia 1947 roku kierował Ministerstwem Informacji i Propagandy. Angażował się w działalność polityczną. W latach 1945-1950 pełnił kluczowe funkcje w Stronnictwie Pracy. W późniejszych latach należał do PZPR. Piastował szereg funkcji państwowych i społecznych, nie zaniedbując zawodu lekarza i naukowca. Zmarł i został pochowany w Waszawie w 1982 roku.

1) Ministerstwo Informacji i Propagandy, 

za: Krawczyk A., Pierwsza próba indoktrynacji. Działalność Ministerstwa Informacji i Propagandy w latach 1944-1947, Warszawa 1994.

2) Zaproszenie na otwarcie kina, POLONA

3) Stefan Matuszewski, za: Biblioteka Sejmowa, https://bs.sejm.gov.pl/F?func=find-b&request=000005114&find_code=SYS&local_base=ARS10 [dostęp: 15.08.2026]; Biuletyn Informacji Publicznej IPN, https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/36151 [dostęp: 15.08.2026]

4) Zdjęcie S. Matuszewskiego, Narodowe Archiwum Cyfrowe

5) Feliks Widy-Wirski, za: Muzeum Powstania Warszawskiego - Powstańcze biogramy, 

https://www.1944.pl/powstancze-biogramy/feliks-widy,48181.html [dostęp: 15.08.2026]

6) Zdjęcie F. Widy-Wirskiego, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Źródła danych i zdjęć ze strony

Wszelkie prawa zastrzeżone. Powołując się należy podać źródło - A. Gendera, informacja-propaganda.pl [dostęp: dd-mm-rrrr]

Zdjęcia z domeny publicznej, dopuszczone do użytku przez właściciela praw (Archiwa Państwowe) lub własnego autorstwa

Strona www stworzona w kreatorze WebWave